De jaren zestig van de vorige eeuw in Raalte. In het dorp wordt er geklaagd dat de jeugd zich misdraagt. Nozems op Zundapps, Kreidlers en Puchs maken het centrum onveilig door knetterend rondjes te jakkeren. Omdat deze jongeren niet van ophouden weten overweegt het gemeentebestuur de straten in het centrum voor hen af te sluiten.

In die periode (1963) is Harry Luchtenberg uit Raalte 12 jaar oud en hij mag van zijn ouders gitaar leren spelen. Harrie die de bijnaam “Gamme” heeft, krijgt les van Reichenbach uit Zwolle in de Openbare Lagere School aan de Schoolstraat. Op deze gitaarlessen leert hij Jan Bouwmeester kennen en ze worden vrienden. Een jaar of wat later ontmoete Harry in een patatzaak in Zwolle Jan Schotman uit Heino. Harrie vertelt: “ik had gehoord dat hij wel goed kon zingen. Het was in de tijd dat we ook regelmatige stamgasten waren van cafetaria Bouwhuis, op de hoek van de Koestraat en De Plas. In deze cafetaria kon altijd alles en we hebben daar veel schik gehad. Er werden wel eens wedstrijden “karbonades eten tegen een hond” gedaan. Wie de meeste karbonades opat had gewonnen. Daar dus ontmoeten wij ook Harry Hulleman, Tonnie Niemeyer en Gerrit van de Kolk. Van het een kwam het ander er werd besloten een band op te richten waarbij Tonnie Nijmeyer zou gaan drummen. Er werd in de krant naar een drumstel gezocht en we vonden een aantal betaalbare trommels ergens in de Krim. Zo werd er op een vroege mistige zaterdagochtend met de auto afgeladen het drumstel gekocht. We kwamen eigenlijk niet verder dan wat oefenen op de zaterdag in een kippenschuur bij Van Der Kolk. Maar het begin van de band The Fresh was geboren.

Jan Bouwmeester vertelt: “we hadden een grote groep rondom de Fresh. Een echte vaste bezetting hadden we eigenlijk nog niet en wie het eerst kwam mocht meespelen. We hebben zelfs nog geoefend in “de beste kamer” bij Gamme Luchtenberg thuis op de boerderij in Ramele.

Harrie Luchtenberg, die tegenwoordig in Wijchen woont, vertelt verder; “na een half jaar gingen we uit elkaar en we besloten met zijn drieën verder te gaan: Jan Bouwmeester (bas), Jan Schotman (Drum en zang) en ik nam de sologitaar voor mijn rekening. Het is dan inmiddels 1966 en ons eerste optreden was een talentenjacht in Heeten. We hadden als eenmalige zanger Johan Broeks uit Heino. Niet lang daarna leren wij Rens Kelder kennen en hij werd onze nieuwe drummer. Jan Schotman blijft alleen zingen. Met Rens erbij spelen we ook nog bluesmuziek. Omdat Jan Bouwmeester in militaire dienst moest zochten we een vervanger voor de basgitaar. Dit werd Anton Oostelaar uit Broekland. In deze formatie staan wij ook op de foto en zo hebben we ongeveer 4 jaar bestaan. Het repertoire veranderde naar rockmuziek en we speelden o.a. muziek van Deep Purple, Black Sabbat en Grand Funk Railroad. We traden regelmatig op in de buurt van Raalte, Luttenberg en Heeten. In het parochiehuis van Luttenberg zakte ik, midden in een solo, door het podium. Door onze nieuwe installatie, die wij inmiddels hadden aangeschaft, spatte soms het grint van het dak. Ook hebben we nog opgetreden bij de opening van de nieuwe sporthal in Raalte” aldus Harry Luchtenberg.




Maar de behoeftes van de verschillende bandleden werden anders en zo gaan ze in 1973 uit elkaar. Jan Schotman en Rens Kelder worden beroepsmuzikanten. Nadat Jan Bouwmeester uit dienst kwam ging hij bij de band “Rose Country” spelen. Een aantal jaren daarna formeerde hij met anderen een nieuwe band met de naam “Fresh Band”.

Op zaterdagavond 7 april zal de oude Fresh een reünieconcert geven bij taveerne Tivoli. Ondanks dat de meeste bandleden op een leeftijd zijn dat ze bijna mogen stoppen met werken.De band zal optreden in de volgende samenstelling: Rens Kelder (drum en zang), Jan Schotman (sologitaar en zang), Jan Bouwmeester (bas) en Harry luchtenberg bespeelt het Hammond orgel. Iedereen die ze nog eens wil horen en oude herinneringen wil ophalen uit de tijd is welkom. Tijdens de reünie van de The Fresh zijn ook de stamgasten van Cafetaria Bouwhuis welkom.

Jos Segbers

Vorige maand werd bekend dat het postkantoor aan de Westdorplaan te koop werd gezet. Tot 1969 was het postkantoor gehuisvest aan de Plas, op de plek waar nu het terras van de Gouverneur is. Kijken we terug in de tijd dan heeft Raalte op de lijn gelegen van de Munstersche postroute. In 1822 kwam de postkoets, twee maal per week, vanaf Zwolle via Heino dóór het dorp Raalte. Vervolgens reed men naar de “Heerlijkheid Schoonheten” om via het logement “De Hertog van Portland” zijn weg te vervolgen richting Holten.
Maar de post was niet altijd snel. In 1867 klaagde een man “dat hij behoorlijk vóór posttijd op 6 februari in Zaltbommel, een brief bestemd voor Raalte, op de bus had gedaan”. Deze brief werd in Raalte bezorgd op 8 februari om 12 uur. Zelf vertrok hij naar Raalte op 7 februari s’morgens om half 9, reisde met gewone vervoermiddelen en had veel oponthoud met veerdiensten. In Zwolle werd hij zelfs nog 2 uur op gehouden. Savonds om half negen kwam hij in Raalte aan. Dit betekende dus dat de man bijna één dag eerder was dan de geposte brief. Hij vroeg zich dan ook af of “er onder de postambten ook nog mensen zijn van den ouden trekschuitenstijl”.
In april 1930 verhuisde de familie Dijkema van Hardewijk naar Raalte. Vader Dijkema werd de nieuwe directeur van het postkantoor aan de Plas. De familie ging wonen in de grote dienstwoning wat een onderdeel was van het gebouw. Het betekende voor vader Dijkema een promotie maar qua woongerief ging het gezin er op achteruit. Er was geen waterleiding en elektriciteit. Het gezin moest zich behelpen met een pomp in de keuken en in de kamers was alleen gasverlichting. De witte was werd gewassen in regenwater dat werd opgevangen en het toilet werkte nog met tonnetjes.
Marinus A. Runneboom vertelde bij zijn afscheid in 1958, na een 42 jarig dienstverband: “in het begin werden de bestellingen nog in voetdiensten uitgevoerd. Drie bestellingen per dag was normaal en tot in het begin van de jaren 20 werd er ook op zondags besteld. Later werden de voetdiensten gewijzigd in rijwieldiensten”
Een oud inwoner van Raalte heeft ook nog herinneringen aan het postkantoor. Hij vertelt “voor mij roept deze foto weer een herinnering op en deze ben ik noot vergeten. Het zal ongeveer in 1951 of 1952 zijn geweest. Rond oud en nieuw waren wij, een aantal Raalter kwajongens, bij mijn weten een stuk of vijf, weer eens op pad. Daar oud en nieuw gepaard ging met vuurwerk was het voor ons een uitdaging om hiermee kattenkwaad uit te halen. Zo hadden wij wat sterretjes op de kop kunnen tikken (gepikt, dat wel). Een aantal van deze sterretjes hielden wij bij dokter van Douveren in de brievenbus, om te zien hoe de gang er uit zag. Zo ook kwamen wij bij het postkantoor om te kijken waar de post heen moest. Met een sterretje in de hand wilden wij door de brievenbus kijken. Maar het was allemaal slecht te zien. Dus staken wij een paar sterretjes meer aan. Maar die dingen werden erg warm en we lieten deze dus vallen. De gevolgen laten zich raden. De bus begon te roken en wij maakten dat we weg kwamen. Maar we hadden niet op een buurman gerekend die alles had gezien. De brandweer was snel te plaatse en dank zij hen had Raalte nog net een postkantoor. Een paar dagen later kwam de politie op school en moesten wij mee naar het bureau. Het bureau hadden wij al eens eerder gezien. Wat wel nieuw voor ons was dat we een paar weken later naar Zwolle moesten waar een rechter ons tot de orde riep. Wij zijn allen met een flinke uitbrander naar huis terug gekeerd. De straf hebben we wel van onze ouders gehad! Al met al heb ik toch wel een mooie jeugd gehad in Raalte welke ik niet graag had willen missen. Ik vraag mij af of er een aantal mensen zich nog wel herkennen in dit verhaal” aldus de oud Raaltenaar.
Jos Segbers

In 1838 kwam er een “reglement op den dienst der brandspuiten” die tot doel had, de Raalter brandweer professioneel te laten werken. Vóór 1838 werden de branden geblust door personen die speciaal daarvoor waren aangewezen. De brandspuiten waren gestald in een “brandspuithuis” die tegen de Plaskerk was aangebouwd. Volgens het regelement, beschikte de brandweer over twee gewone, één handbrandspuit, 40 emmers, 4 lantaarns en 24 brandharken. Brand werd overdag gemeld bij de koster van de Hervormde Kerk. Hij luidde dan direct, gedurende 3 minuten, met kleine tussenpozen de grote klok van de dorpstoren. Bij nacht moest de Nachtwacht “zijne klep verkeerd slaan en daarbij brand roepen.” Later werd een schuur op de Grote Markt de kazerne voor de brandweer. Velen zullen zich nog herinneren dat hier een aantal blusvoertuigen stonden. Wegens ruimtegebrek werd in 1966 een nieuwe kazerne gebouwd aan de Kanaalstraat (nu Mettingenlaan) om vervolgens in 1998 te verhuizen naar de huidige locatie aan het kanaal.

Het melden van een brand ging er in 1966 al veel professioneler. Het alarm kwam via Café Poppe door, waar toen de centrale meldkamer was. Jo Poppe kreeg de brandmelding binnen, en vandaar uit ging er een sein naar alle brandweerlieden waarna de brandbel thuis bij hen afging. De dochter van Dieks Roelofs (staat niet op de foto), vertelt; “de fiets moest snel klaar gezet worden, de brandweerkleren van de kapstok, de helm en de laarzen werden aangedragen. Alles werd in een razend tempo aangetrokken, en dan met een vaart vloog pa naar de brandweerkazerne. Elke minuut telde!!!! De liefde voor de brandweer ging bij Dieks Roelofs zo ver, dat hij gaten in het plafond boorde, om de alarm-brandbel ook ’s-nachts goed te kunnen horen”.
Joop Haarsman is 32 jaar lid geweest van de Raalter brandweer. Joop herinnert zich de grote branden bij supermarkt De Haan (1979) en horecabranden bij o.a. restaurant De Bagatelle, De Heuvel, Lustoord Heino en het Wapen Van Raalte.

Meer dan de branden, hebben verkeersongevallen toch de meeste indruk op hem gemaakt. Joop: “in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw waren er in Raalte veel ongelukken waarbij jonge mensen zijn omgekomen. We waren hier toen meer mee bezig als met het blussen van branden.

Toch zijn er in Raalte méér grote branden geweest. In 1680 brandde bijna het hele binnendorp van Raalte af. Daarmee verbrandde óók het complete papieren archief van de gemeente. In 1869 werd er door de burgemeester van Raalte, waarschijnlijk door toenemend brandgevaar, een verbod afgekondigd op het roken van tabak en sigaren in de kom van het dorp en op plaatsen waar zich brandbare stoffen bevonden. Geldt deze wet eigenlijk nog steeds?

“Komische” voorvallen zijn er ook te melden. In 1931 brak er brand uit bij boerderij “Groote Kamps” in Pleegste. Direct sprongen er 2 personen op de fiets om de brandweer van Raalte te waarschuwen. De brandmeester, die gauw gevonden was, verklaarde zich niet met het voorval te kunnen bemoeien omdat hij van de brand niet officieel in kennis was gesteld. Om deze officiële informatie te krijgen stuurde hij 2 brandweermannen op de fiets richting de donkere wolk die zich boven Pleegste aftekenden. Op de plaats des onheils zagen zij dat de boerderij aan de ene kant nog harder branden dan aan de andere kant. Van de boerderij en een schuur bleven alleen nog puinhopen over. Ook de hooiberg ging in vlammen op.

Gelukkig gaat de hedendaagse brandweer van Raalte zeer professioneel te werk en staan ze 24 uur per dag paraat voor ons allemaal. En dat mag wel eens gezegd worden.

De foto die gemaakt is op 1 november 1976 t.g.v. de komst van twee nieuwe blusvoertuigen staan v.l.n.r. Gerrit Hoekman, Hennie Reinders, Theo Trip, Ben Ruiter, Willy Arling, Arno Spijker, Wim Albers, Theo Kieftenbeld, Herman Wichink Kruit, Peter Pronk, Ferry Haarman, Joop Haarsman, Wim Hofstede, Marcel Albers en Joop Dijkman. Met dank aan Joop Haarsman, Theo Kieftenbeld, Peter Pronk, dhr. Marsman, Gerda Wagemans-Roelofs, Ellis Wittenhorst en mevr. L. Haarman-Buijs van wie de foto afkomstig is.

Jos Segbers

Vanuit de Raalter middenstand werd er eind jaren veertig al iets aan carnaval gedaan. Begin jaren zestig nam de KaRaMiJo (Katholieke Raalter Middenstands Jongeren) het stokje over van hun voorgangers. Vele prinsen zijn in de loop der jaren de revue gepasseerd. In 1965 werd Wout Blom prins carnaval van de Raalter carnavalsvereniging. De naam Stöppelkaters was toen nog niet in beeld. Wout Blom(1929), geboren en getogen in Heino weet het zich nog wel te herinneren. Op de vraag aan Wout waarom ze een jongen uit Heino nou prins maakten in Raalte vertelt hij het volgende: “Men kon in die tijd geen goede kandidaat in Raalte vinden. Mijn vrouw Dora komt uit Raalte en via mijn zwager Gerard Schulten kwamen ze zodoende bij mij terecht. Ik ging door het leven als prins Martin de tweede. Dit was een eerbetoon aan de toen overleden prins Martin de 1e, die in Oldenzaal als prins had geregeerd. Onze residentie was “het Wapen Van Raalte” in de Stationsstraat. Willy Huiskens zwaaide daar toen nog de scepter. Naast dat we vaak bij “het Wapen van Raalte” te vinden waren, kwamen we ook graag bij het café van Jo Poppe. Als prins werd er veel voor mij geregeld” zegt Wout nu. “De president van de vereniging, Ton Nijkamp (van het Overijssels Dagblad), zorgde eigenlijk voor alle zaken rondom het gebeuren. Er was ook een prinses gekozen die de hele avond aan mijn zijde stond. Dit was de dochter van bakker Braam. Op de avond dat bekend was geworden dat ik de nieuwe prins was moest er natuurlijk ook een toespraak worden gehouden. Kapelaan Hetterscheid, die de geestelijke adviseur van de vereniging was, en Ton Nijkamp hadden iets voor mij op papier gezet. Maar bij de repetities bracht ik er niet veel van terecht” volgens Wout. “Ik kon wel goed zomaar een eind weg praten. Het beleid van het gemeentebestuur werd ook toen al op de hak genomen. Ik weet nog dat ik het over de noodzaak van verkeerslichten bij de BK straat met de oversteek naar de Wijheseweg heb gehad. En een onderwerp wat toen speelde in die tijd was het verbod op gemengd zwemmen in het zwembad aan de Hogeweg. Natuurlijk praatte ik dit allemaal met heel veel geouwehoer aan elkaar”.

“Op de dinsdagmiddag werd de allereerste optocht van de vereniging door het dorp gehouden.” zegt Wout. “We begonnen bij het café van Jo Poppe. Met een platte wagen van groenteman Jan Kroes reden we door de Brugstraat, Marktstraat, Herenstraat en Grotestraat terug naar Jo Poppe. Ik stond op de wagen staande hoog op een wijnvat van distillerij Woolderink. Mijn enige steun was de rand van het wijnvat waar ik met mijn voeten tegen aan stond. Ik kon nog wel vernemen dat ik de avond tevoren ook al carnaval had gevierd bij Willy Huiskens. Tijdens de optocht waarschuwde men mij dan ook vele malen met: “Wout donder er toch niet af, jongen”. sÁvonds had ik wel een pijnlijke arm van het alsmaar zwaaien naar de mensen die langs de straten stonden. Voorop in de stoet liepen de muzikanten van St. Caecilia.
En achter de prinsenwagen liep in een lange rij de verklede jeugd van Raalte die deze middag aan het foekepotten waren geweest. Na afloop van de optocht werd er feestgevierd bij Jo Poppe waar het tot laat in de avond erg gezellig was.

Wout die in zijn werkzame leven vrachtwagenchauffeur was en ook op een bus van de ELBO uit Heino heeft gereden verteld dat hij enkele jaren later ook prins is geweest van de carnavalsvereniging “De deurzakkers” uit Heino. “Daar heb ik zelfs nog de Prinsensteek hier van thuis liggen” Wout Blom (82 jaar) geniet nu samen met zijn vrouw Dora, aan de Kuiperstraat in Raalte, van een tevreden oude dag.

C. Snelder was kapelaan in Luttenberg van 1934 tot 1939. Hij beschreef het dorp Luttenberg als “een uitermate landelijke nederzetting van enkele grote en vooral kleine boeren met een school, onderwijzerswoning, enkele winkels en een paar kroegen”. Verder beschreef kapelaan Snelder de jeugd van Luttenberg als lieve, wat schuchter kinderen waaraan hij enkele morgen in de week catechismusles gaf.
In dit Luttenberg groeiden de kinderen op die voor de fotograaf poseerden op de schoolfoto van de vorige keer. Het zijn waarschijnlijk alle kinderen uit het dorp en de omgeving die hier onderwijs genoten op de in 1926 gebouwde Aloysiusschool aan de Wispelweg. De foto is gedateerd van 1930.

Sommige kinderen kwamen vroeger van heinde en ver om op school te komen. In een verslag van de Nederlandse Staat, “over de toestand van de scholen in de jaren 1892-1893” werd het volgende beschreven: “dat een volwassen persoon in een gewonen gang ruim een uur nodig heeft om te komen van de Wolthaarshoek naar de school in Luttenberg. Welke afstand voor kinderen zeker een kwart uur meer bedraagt. Terwijl de meeste der kinderen eerst van hunne landwaarts in gelegen woningen naar den grooten weg moeten lopen om dien dan verder te volgen en dat het laatste gedeelte van dien weg s’winters veelal te laag en onbegaanbaar is.” en verder staat “dat de afstand te groot is om door kinderen twee of meermalen daags te worden afgelegd”
Na onderzoek bleek dan ook vast te staan dat volgens de absentielijsten het schoolverzuim van deze kinderen uit de Wolthaarshoek zeer groot was.

Bij een aantal mensen kwamen er weer herinneringen op bij het zien van een oude schoolfoto. Op de Antoniusschool in Raalte kreeg een oud leerling, nadat hij aangaf graag op Franse les wilde, te horen van zijn onderwijzer: “zorg jij eerst maar eens dat je fatsoenlijk Nederlands kunt praten”
De heer Overkamp vertelde dat er vroeger erg op gelet werd dat tijdens het schrijven iedereen de pen op dezelfde manier vasthield. En de heer Reimert weet nog dat er mooie schoolplaten aan de wand hingen. Tekeningen waarop een ambacht werd afgebeeld of hoe het er aan toe ging bij de boer op het land. In het jaar dat de foto gemaakt is kreeg Juffrouw Marie Haarman (vrouw links op de foto) uit Raalte een vaste aanstelling op deze school. Naast de vakken taalkunde, lezen, schrijven, rekenen en aardrijkskunde gaf ze ook handwerklessen aan de meisjes. Tien jaar later op 6 september 1940 nam ze afscheid en trouwde ze niet veel later met Herman König.

Op de foto staat in het midden meester Hesselink.
Rob Hesselink over zijn vader: “hij kwam uit Hengelo (O) en is in 1930 hoofd van deze school geworden en dat 25 jaar gebleven. Hij had een mooie verzameling opgezette vogels. Later werd hij in 1955 aangesteld als hoofd van de Aloysiusschool in Raalte. De schoolfoto is gemaakt aan de zijkant van de school waar ook het pad naar het kolenhok liep. Naast de school lag een voetbalveld. Mijn vader is overleden in 1964” aldus Rob Hesselink.

Heel vroeger werd er met een griffel (een krijtje) en lei (een bepaald soort steen met een lijstje er omheen) geschreven. In de jaren dertig was het schriftje en een kroontjespen al in de mode. In elke schoolbank zat een potje met inkt. En over het potje zat een schuifje. En iedereen had ook een inktlap om de kroontjespen schoon te vegen als je klaar was. Het is eens voorgekomen dat een kwajongen een beetje carbid in de inktpot gooide. Paniek alom want de inkt bruiste dan alle
kanten op.


Op de foto staan o.a. de kinderen van Rozendaal, Kruitbosch, Bosch Nols, Willemsen, Jans Reimink, Alfrink, Wim Hofstede, Anton Oortwijn en zijn broer Johan Oortwijn (smids breur), Harm Wispels, Rika Dijkman, Nols Korenromp, Mies Dijkman, Grade Korenromp, Toos Korenromp, Annie Wispels en drie kinderen van smids Willem Oortwijn, namelijk: Marie Oortwijn, Anne Oortwijn en Gait Oortwijn. En dan de juf en de meesters: Marie Haarman, Te Riele, Hesselink en Ooms.
Met dank aan de familie Albers uit Raalte voor het beschikbaar stellen van de foto.

Jos Segbers